Artur Rakowski - Po męsku o zdrowiu

Czy spaliny diesla są szkodliwe?

Spaliny diesla – jak wpływają na zdrowie dzieci?

Od pewnego czasu jesień nie kojarzy mi się z jej piękną, polską odmianą, którą znam z książek i wspomnień z dzieciństwa. Radość z rześkich poranków, jeszcze ciepłego popołudniowego wiatru i szelestu kolorowych liści ustąpiła miejsca zwyczajnemu przygnębieniu z powodu unoszącej się nad miastem chmury smogu i mdlącego zapachu spalin diesla na zielonogórskich skrzyżowaniach.

Złota, polska, smogowo-dieslowska jesień

Na mieście widać, że właśnie rozpoczął się sezon grzewczy, a rok szkolny trwa już na dobre – między ósmą a dziewiątą korkuje się większość ulic w centrum miast. W tym zatłoczonym tumulcie widzę często rodziców, którzy prowadzą swoje pociechy przez aerozol pyłu i spalin, który unosi się przy ruchliwych skrzyżowaniach. Zupełnie nieświadomych czym grozi spacer i przebywanie w takim miejscu.

diesel smog nowotwór

Ci sami rodzicie trafiają kilka tygodni później trafią do lekarza, będą zarywać noce, wezmę zwolnienie w pracy,  spłukają się w aptece, aż w końcu  zapchają moje skrzynki odbiorcze pytaniami:

  •  co zrobić, by dziecko przerwało długą serię infekcji
  • jak wzmocnić odporność, bo kolejnej turze antybiotyków?
  • dlaczego moje dziecko męczy duszący kaszel, bez zupełnie żadnych, innych objawów?
  •  co podawać maluszkowi w sezonie żłobkowo-przedszkolnym?

Na większość takich pytań udzieliłem już odpowiedzi. Znajdziesz je w poniższych linkach:

  1. Jak zadbać o odporność jesienią?
  2. Jaki jest najtańszy i najlepszy lek na odporność?
  3. Dlaczego nawilżanie powietrza jest takie ważne?
  4. Czy oczyszczacze powietrza to zbędne sprzęty?
  5. Jakie objawy u dziecka powinny skłonić Cię do wizyty u lekarza?

Dzisiaj dokładam kolejną cegiełkę do tego zbioru. Pokażę Ci jaki wpływ na zdrowie Twojego dziecka ma oddychanie spalinami diesla przez cały rok. Uprzedzam, że to nie będzie miła lektura, ale wierzę, że zmieni Twoje codzienne przyzwyczajenia z korzyścią dla Ciebie i zdrowia Twojej rodzin.

Spaliny diesla – trochę statystyk

Co trzecie auto na polskich drogach jeździ z silnikiem diesla. Najwięcej pojazdów napędzanych olejem napędowym można spotkać w małych miejscowościach do 20 tysięcy mieszkańców i wsiach. W tej niechlubnej statystyce wiodą prym województwa dolnośląskie, lubelskie i podlaskie. W dużych miastach i pozostałych województwach nie jest w cale o wiele lepiej.

Po słynnej aferze Volkswagena, dzięki której światło dzienne ujrzały matactwa producentów diesli przy wynikach badań emisji szkodliwych spalin spadła co prawda sprzedaż tych silników w Polsce i Europie. Pamiętajmy, że przeciętny Polak jeździ jednak kilkunastoletnim autem sprawdzanym zza granicy.

Co zawierają spaliny diesla?

Lobby motoryzacyjne robi wszystko, by przywrócić świetność ponad stuletniej historii silników wysokoprężnych. Do tego stopnia, że na początku 2019 grupa niemieckich naukowców przekonywała opinię publiczną, że silniki diesla…nie są szkodliwe dla środowiska.

Dlaczego należy się bać silników z charakterystycznym, dieslowskim warkotem silnika?

Podczas spalania oleju napędowego z rury wydechowej na zewnątrz wydostają się:

  •  węglowodory aromatyczne
  •  tlenki azotu, siatki i ozon
  •  mieszanina pyłów PM2.5 i PM10
  •  sadza
  • popiół
  • metale ciężkie

spaliny diesla emisja zdrowie

Jaki wpływ na zdrowie dzieci mają spaliny diesla?

Kiedy rozmawiam z rodzicami na temat szkodliwości smogu i emitowanych spalin często słyszę różne wymówki. Wielu ludzi przy rodzinnym stole, w pracy czy parku racjonalizuje problem – mówiąc coś w stylu:

  • „kiedyś to był smog, teraz to jest czyste powietrze!”
  •  „ta cała awantura o czyste powietrze to fanaberie ekologów”
  •  „nagonka na diesle to nieuczciwa walka producentów silników hybrydowych”
  • „wszędzie pełno tej chemii – co zrobisz, jak nic nie zrobisz!”

I ja na takie argumenty odpowiadam – no i co z tego?! Skoro badania i specjaliści od lat alarmują o wpływie zanieczyszczonego powietrza na zdrowie dzieci, to nie ma sensu ich podważać. A dowody na ten negatywny wpływ są naprawdę twarde.

Czy spaliny diesla podobnie jak azbest są rakotwórcze?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wciągnęła spaliny diesla na listę najbardziej szkodliwych związków dla zdrowia ludzi. Zdaniem specjalistów z WHO spaliny oleju napędowego są bezpośrednią przyczyną raka płuc i wielce prawdopodobne, że wywołują nowotwór pęcherza moczowego. Również inne światowe towarzystwa naukowe np. Europejska Agencja na Rzecz Ochrony Środowiska uznają spaliny diesla, podobnie jak azbest jako groźny kancerogen i zalecają ograniczenie kontaktu z nim.

Jak spaliny diesla wpływają na odporność najmłodszych?

Składniki spalin (zwłaszcza pył PM2,5) z łatwością przenikają na dolnych dróg oddechowych. Dzieje się tak, gdyż ich średnica jest kilkudziesięciokrotnie mniejsza od średnicy ludzkiego włosa!

Penetrując do oskrzeli, oskrzelików, a nawet pęcherzyków płucnych pył wybudza układ odpornościowy dziecka. Pojawia się obrzęk drzewa oskrzelowego, a jego wydzielina gęstnieje.

To co widzi rodzic przypomina zwykła infekcję – duszący kaszel, wysypka, rumień na skórze, zapchany nos i stan zapalny. Często z takimi objawami trafia do lekarza, a z gabinetu wychodzi z receptą na antybiotyk, które pomoże jak umarłemu kadzidło.

Z drugiej strony zanieczyszczone powietrze przeprogramowuje odporność dziecka – odpowiedź układu immunologicznego na patogeny słabnie, dziecko staje się bardziej podatne na infekcje bakteryjne i wirusowe, a rozbuchana antybiotykoterapia dziesiątkuje mikroflorę jelit i jeszcze bardziej osłabia odporność. Koło się zamyka.

Kaszel, katar i diesel-astma

Inny składnik spalin – tlenek azotu (NOX) odpowiada za powstanie stanu zapalnego w układzie oddechowym dziecka. Przewlekłe zapalenie krtani, nieżyt nosa i gardła może w dłuższej perspektywie prowadzić do alergii i astmy. W ubiegłym sezonie pisałem o tym, że obecnie co drugi, diagnozowany przypadek alergii jest alergią środowiskową, podczas, gdy jeszcze 50-60 lat temu alergia była chorobą głównie dziedziczną.

Od połowy lat 90. świat medyczny głośno mówi o nowej jednostce chorobowej tzw. diesel-astmie. To choroba mieszkańców zatłoczonych miast, a przede wszystkim dzieci uczęszczających do żłobków, szkół i przedszkoli położnych blisko ruchliwych ulic. Mgła olejowa, zmieszana z sadzą i pyłami przenika w głąb układu oddechowego malucha i powoduje nadreaktywność oskrzeli – dużo silniejszą niż ta wywołana przez dym tytoniowy!

Czy wiesze, że

Terminu diesel-astma po raz pierwszy użyło dwóch brytyjskich lekarzy, którzy zdiagnozowali charakterystyczną odmianę astmy u dwóch maszynistów lokomotywy napędzanej silnikiem diesla.

Jak chronić dziecko przez spalinami diesla?

Skoro już wiesz jakim paskudztwem dla Twojego malucha są spaliny unoszące się w polskich miastach, warto żebyś poznał kilka sposobów na to jak ich unikać.

1. Unikaj zatłoczonych centrów miast

Brzmi jak rada nie do wykonania? Wcale nie. Jeśli wybierasz się na zakupy, masz do załatwienia kilka spraw w centrum miasta, jest złota polska, smogowa jesień  i masz taką możliwość, to zostaw swoją pociechę w domu. Po prostu! Planuj codzienne obowiązki tak, by dziecko jak najmniej czasu spędzało w zanieczyszczonym powietrzu. Jeśli musisz pokonać ruchliwe skrzyżowanie w drodze do przedszkola – wyjdź chwilę wcześniej, przed godzinami szczytu kiedy powietrze nie jest jeszcze tragicznej jakości.

2. Podróżuj z zamkniętym obiegiem powietrza w aucie

Kiedy poruszasz się z dzieckiem samochodem po mieście – zamknij obieg powietrza, by spaliny nie dostawały się do jego wnętrza. Gdy Twoja podróż trwa dłużej, pamiętaj, by co jakiś czas przewietrzyć auto, bo przy zamkniętym obiegu gromadzi się dwutlenek węgla. Możesz w tym celu robić postoje co jakiś czas albo otwierać obieg/uchylać szybę – gdy jesteś poza terenami zurbanizowanymi i nic przed Tobą nie jedzie.

3. Wybieraj szkołę/przedszkole z dala od ruchliwych ulic

Kurczę, nie spodziewałem się, że wybierając swoim dzieciom szkołę oprócz jakości kształcenia i zaplecza naukowego będę brał pod uwagę jej lokalizację. Przez lata skupialiśmy się, by zapobiegać w salach lekcyjnych gromadzenia się nadmiaru dwutlenku węgla (CO2). Po każdej lekcji, w czasie przerwy wietrzyliśmy pomieszczenia, by następne lekcje spędzić w świeżym powietrzu.  Niestety obecnie wietrzenie sal w godzinach szczytu – zwłaszcza, gdy przedszkole/szkoła znajduje się w pobliżu ulicy powoduje dostanie się spalin i smogu do wnętrza. My poważnie rozważamy z Aurelią szkołą zlokalizowaną…w środku lasu. 

spaliny diesla zdrowie

4. Nie otwieraj okien w godzinach szczytu i w smogowe dni

Narastającym problemem są również nieszczelne okna w żłobkach, przedszkolach i szkołach. W miastach walczących ze smogiem włodarze zaczynają zauważać ten problem i przeprowadzają modernizację okien. Jeśli jest taka możliwość to staraj się nie wietrzyć swojego domu w godzinach, gdy stężenie pyłów przekracza wszystkie normy, ale wczesnym rankiem lub godzinach wieczornych.

Czy wiesz, że

Połowa krakowskich uczniów cierpli na alergię. W ciągu 20 lat liczba zachorowań w tej grupie wiekowej wzrosła o 35%. Zauważono również, że u uczniów przebywających w pobliżu traktów komunikacyjnych częściej diagnozuje się astmę w porównaniu do ich rówieśników mieszkających na peryferiach Krakowa.

5. Używaj u dziecka maski antysmogowej

Zdaję sobie sprawę, że wszystkie powyższe rady czasami są trudne, albo wręcz niemożliwe do spełnienia. Kiedy jednak będziesz zmuszony/zmuszona pokonać z dzieckiem przez śmierdzące spalinami centrum załóż mu maskę anstymogową. Pamietaj jednak, że do 12. roku życia używanie maski musi być skonsultowane z lekarzem!

6. Dbaj o właściwą higienę układu oddechowego dziecka!

Jak to robić? Szerzej pisałem o tym we wpisie o tym gdzie i jak spacerować z alergikiem. W wielkim skrócie przed wyjściem na zewnątrz:

  • posmaruj dziecku twarz kremem. wtedy jest szansa, że część zanieczyszczeń osiądzie na tłustej warstwie kremu.
  • po powrocie do domu dokładnie umyj twarz i oczy
  • zastosuj wodę morską w aerozolu, która wypłuka chociaż częściowo pył i związki, które dostały się do nosa dziecka
  • możesz włączyć oczyszczacz powietrza, a w razie potrzeby nawilżacz powietrza, by zapewnić właściwie warunki dla układu oddechowego dziecka

Czytaj również: Jak wybrać dobry oczyszczacz powietrza?

7. Uwzględniaj w diecie dziecka antyoksydanty

W zasadzie ten akapit powinien być pierwszym punktem moich rozważań. Większość składników spalin indukuje w komórkach tzw. stres oksydacyjny, w wyniku którego produkowane są wolne rodniki. Związki te odpowiadają za powstawanie stanu zapalnego w organizmie i odpowiadają za rozwój wielu chorób przewlekłych. By je neutralizować wystarczy uwzględnić w diecie dziecka silne przeciwutleniacze. Znajdziesz je w owocach i warzywach. Najwięcej przeciwutleniaczy (np. polifenoli) znajdziesz w:

  • czosnku
  • jarmużu
  • szpinaku
  • kapuście
  • brukselce
  • buraku
  • brokule

Dziękuję, że przebrnąłeś przez ten trochę przygnębiający tekst.

Wierzę, że choć w malutkim stopniu zasiałem w Tobie ziarenko wątpliwości co do szkodliwości spalin i smogu.

Zdaję sobie sprawę, że jesteśmy pod dużym wpływem naszego otoczenia – znajomych, rodziny i przyjaciół i że poglądy, które tutaj przedstawiam mogą spotkać się u nich z ironią, krytyką lub ignorancją. Nie poddawaj się jednak i dbaj o najcenniejszy dar jaki dało Ci Twoje życie – zdrowie dziecka.

Jeszcze w na początku lat 90. dym tytoniowy przy stole rodzinnym, w pociągu czy restauracji – był czymś normalnym i mało mówiło się o szkodliwości dymu tytoniowego i biernego palenia na zdrowie. Dzisiaj sytuacja zmieniła się diametralnie w tym względzie i uwierz mi, że za kilka-, kilkanaście lat unikanie smogu i spalin będzie czymś zupełnie naturalnym.

Dbaj o siebie i swoje dzieci

Cześć!

Artur

Podobne wpisy

Chcesz być na bieżąco? Dołącz do newslettera

Wszystkie treści przedstawione na arturrakowski.pl mają jedynie wartość informacyjną, edukacyjną i przedstawiają osobiste opinie autorów. Pod żadnym pozorem nie mogą zastąpić indywidualnej porady farmaceutycznej, lekarskiej, położniczej, psychologicznej, ani żadnej innej. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu i polityki prywatności.