Artur Rakowski - Po męsku o zdrowiu

Glukometr i technika pomiaru

Glukometr – jak się nim prawidłowo posługiwać?

Dzisiaj opowiem Ci o tym jak prawidłowo mierzyć cukier za pomocą małego urządzenia jakim jest glukometr. Nie będę tu przytaczał przygnębiających statystyk dotyczących cukrzycy na świecie odpowiadając Ci na pytanie dlaczego warto znać właściwą technikę poziomu cukru we krwi. Całkiem możliwe, że w ciągu Twojego życia wiedza ta może Ci się przydać – jeśli to nie ty będziesz używał glukometru, to może ktoś z Twoich bliskich, albo Twoja partnerka będzie musiała kontrolować poziom cukru w czasie ciąży. Dlatego uważam, że każdy – czy to zwykły zjadacz ibupromu czy to farmaceuta albo lekarz, powinien wiedzieć jak obchodzić się prawidłowo z glukometrem.

A niestety choć sam pomiar wydaje się bajecznie prosty – „nakłuwamy, nanosimy kroplę na pasek i odczytujemy” z mojej perspektywy osoby, która na co dzień obcuje czy to z ciężarnymi z insulinoopornością w gabinecie czy z pacjentami z cukrzycą za apteczną ladą, większość popełnia rażące błędy.

Co potrzebujesz do pomiaru cukru glukometrem?

  • nakłuwacz – świadomie umieściłem nakłuwacz na pierwszym miejscu, bo możesz mieć najlepszy glukometr, a źle nakłujesz i masz praktycznie po wiarygodnym pomiarze. To tutaj popełnia się najwięcej błędów. Nakłuwacz to taki „długopis”, obudowa na lancet (czyli igłę), dzięki któremu możesz regulować jeszcze głębokość nakłucia.
  • lancet – igła, ostrze, które umieszczane jest w nakłuwaczu. To co ważne na tym etapie – lancety muszą pasować do nakłuwacza!
  • paski do glukometru – umieszcza się w glukometrze, a na drugi koniec nanosi kroplę krwi. Należy zawsze zawracać uwagę na datę ważności pasków. Z tym, że data ważności zamkniętego opakowania pasków to jedno, a data trwałości po otwarciu to drugie!
  • glukometr – czyli małe, zgrabne urządzenie, które pozwala monitorować poziom cukru we krwi. Współczesne glukometry mają możliwość podłączenia do komputera, łączności Bluetooth i obsługi za pomocą dedykowanej aplikacji.

Czytaj również: Termometr bezdotykowy źle mierzy? Mam na to sposób!

Co jeszcze może się przydać?

Czasami niektóre zestawy do pomiaru stężenia glukozy we krwi mają dołączony klucz kodujący oraz płyn kontrolny. Ten drugi to płyn, którego stężenie jest znane, a który pozwala sprawdzić czy glukometr jest sprawny i daje wiarygodne pomiary. Płyn kontrolny przydaje się u osób, które mocno eksploatują glukometr, wymieniają baterie albo odebrali glukometr z naprawy. Poza tym przeprowadzenie pomiaru na płynie kontrolnym przeprowadza się w sytuacji, gdy wynik na wyświetlaczu jest niespodziewany, a my my wątpliwości co do wiarygodności pomiaru.

glukometr pomiar cukru

Jak przeprowadzić wiarygodny pomiar?

Przechodzimy do pomiaru. Każdy punkt rozpatruję tutaj oddzielnie. I każdy jest bardzo ważny – podobnie jak w przypadku pomiaru termometrem bezdotykowym pomiar cukru jest bardzo czuły, a mają na niego wpływ warunki. Dlatego traktuj każdy etap z należytą starannością.

Umyj ręce mydłem i CIEPŁĄ wodą

Przed rozpoczęciem jakichkolwiek czynności umyj starannie ręce mydłem i ciepłą wodą. Nie chodzi tylko tu o higienę, ale również o odpowiednie ukrwienie końcówek palców. Emergiczne mycie rąk ciepłą(bardzo ważne) wodą powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, poprawę ukrwienia i ułatwia potem wypływ kropli krwi.

Najczęstsze błędy przed pomiarem:

mycie rąk chłodną albo zimną wodą.Efekt jest taki, że dochodzi do skurczu naczynia, krew po nakłuciu nie wypływa samoistnie, musisz ją wyciskać na pasek, co potrafi przekłamać wyniki nawet o 20mg/dl

!dezynfekowanie skóry przed pomiarem – absolutny błąd. Alkohol zakłóca pomiar, ale nie lepsze są chusteczki nawilżanie, które są przez niektórych stosowane – często zawierają w składzie glukozę, co wypacza wyniki!

Przygotuj palec do nakłucia

Oczywiście mowa o masażu palca. Masujesz dłoń od nasady do nakłuwanego palca, ale zatrzymujesz się na ostatnim stawie paliczkowym!

Najczęstsze błędy w czasie masażu:

masaż opuszka zamiast stawu! 90% ludzi, których spotkałem niewłaściwie masuje palec przed nakłuciem. Utarło się, że masuje się opuszek palca, co jest kardynalnym błędem. Uciskanie opuszka powoduje wyciskanie płynu tkankowego, osocza do kropli krwi, jej rozcieńczenie i fałszowanie wyników.

Przygotuj pasek pomiarowy

Wyjmij pasek do pomiaru. Nie dotykaj ani części, którą umieszczasz pasek w glukometrze, ani miejsca, gdzie nakładać będziesz kroplę krwi. Przed wyjęciem sprawdź datę ważności pasków oraz termin otwarcia pojemnika z paskami. Użyj pasek bezpośrednio po wyjęciu.

Najczęstsze błędy w czasie przygotowywania paska pomiarowego:

odkładanie paska na blat – odkładając pasek na blat, zamiast od razu do do glukometru sprawia, że zwiększasz ryzyko zabrudzenia, zatłuszczenia układu scalonego na pasku. Dlatego nie wyjmuj paska na zewnątrz, jeśli nie będziesz od razu umieszczać go w glukometrze.

dotykanie rękoma obu końcówek paska – podobnie jak wyżej może dojść do zabrudzenia

mylenie daty ważności zamkniętego opakowania pasków od trwałości pasków po otwarciu – większość pasków jest ważna 6 miesięcy po otwarciu, bez względu na datę, która widnieje na zamkniętym opakowaniu pasków. Po otwarciu trzeba zawsze zapisać datę otwarcia na opakowaniu. Używanie przeterminowanych pasków daje nieprawdziwe wyniki pomiarów

glukometr ranking opinie

Nakłuj palec

Gdy umieściłeś już pasek w glukometrze, możesz nakłuć palec. Do wyboru masz w zasadzie wszystkie palce, ale warto „oszczędzać” palce, którymi najczęściej na co dzień operujemy, chwytamy, dotykamy i badamy. Mam tu na myśli kciuk i palec wskazujący. Częste wkuwanie w to samo miejsce – uszkadza nerwy czuciowe, przez co tracisz czucie w ważnych palcach.

Nakłuwaj zawsze boczne części palca, a nie środkowe.

Dostosuj samodzielnie głębokość ukłucia – jeśli masz delikatną skórę i nie masz dużo tkanki tłuszczowej – wybieraj krótsze wkłucie. Gdy masz twardą skórę i trochę tłuszczyku – warto tą głębokość zwiększyć. Generalnie dobrze dobrana głębokość wkłucia zapewnia odpowiedni wypływ krwi, wiarygodny wynik, niebolesne wkłucie oraz oszczędza Twoje nerwy czuciowe.

Najczęściej popełniane błędy

lancety „wielokrotnego użytku” – nie istnieją! Wielu z oszczędności nakłuwa palec tym samym lancetem kilka razy. Na domiar złego, by zachować pozory sterylności przemywa lancet środkiem antyseptycznym na bazie alkoholu. Nie mamy wtedy co liczyć na prawidłowo wykonany pomiar.

nakłuwanie środkowej części opuszka zamiast bocznej – unicestwia nerwy czuciowe palców.

wyciskanie kropli krwi – do kropli przedostaje się płyn tkankowy, który ma bezpośredni wpływ na wynik pomiaru

uzupełnianie okienka krwią z innego miejsca nakłucia – choć niektóre paski wymagają tylko 0,5 mikrolitra krwi często zdarza się, że przeniesiesz na pasek zbyt mało krwi. W takim przypadku nie możesz „dolewać” krwi z innego miejsca nakłucia. Powinieneś wyrzucić pasek, siegnąć po nowy i nakłuć dopiero palec ponownie.

Odczytaj wynik z wyświetlacza

Po naniesieniu krwi na okienku paska wynik powienien pojawić się natychmiast. Miejsce nakłucia dopiero teraz powinieneś zabezpieczyć jałowym kompresem. Teraz czas na zapisanie wyniku i jego interpretacje.

Czytaj również: Jak w poprawny sposób mierzyć ciśnienie krwi u dzieci?

Wynik na ekranie glukometru jest inny niż oczekiwany

Może się zdarzyć, że wynik jaki ukaże się na wyświetlaczu zaskoczy Cię. na przykład czujesz się dobrze, a wynik wskazuje coś zupełnie innego. Albo wręcz odwrotnie jest Ci słabo, a na wyświetlaczu widzisz dobrą glikemię.

Co wtedy?

  1. wykonaj jeszcze raz pomiar i porównaj wyniki
  2. sprawdź żywotność baterii – może właśnie się wyczerpują
  3. sprawdź datę ważności pasków
  4. sprawdź datę otwarcia pojemników z paskami
  5. wykonaj pomiar stężenia glukozy w płynie kontrolnym (on też ma swoją datę ważności!)

Czy mogę wykonać pomiar innym glukometrem i porównać wyniki?

To bez sensu. Takie działanie mija się z celem. Modele mogą się różnić między sobą czułością, technologią pomiaru, a nawet jednostkami. Stężenie cukru we krwi jest stałe w określonej jednostce czasu i określonym miejscu pomiaru.

Gdzie jeszcze mogę się nakłuwać?

Z palca ręki możesz wykonywać pomiary w zasadzie zawsze (poza ogólnymi przeciwwskazaniami) Wyjątkowo, albo gdy wymagają tego okoliczności możesz nakłuć inne alternatywne miejsca.

  • wewnętrzną część dłoni poniżej kciuka
  • wewnętrzną część dłoni poniżej małego palca
  • wewnętrzną część przedramienia lub ramię
  • zewnętrzną część uda
  • łydkę

Niestety pomiar wykonany z nakłucia miejsca alternatywnego zawsze będzie nieco różnić od pomiaru z nakłucia opuszków. Dlatego nie powinieneś korzystać z alternatywnych miejsc nakłucia wtedy, gdy:

  1. dokonujesz pomiaru 2h po posiłku
  2. gdy podejrzewasz, że „masz bardzo niski cukier”
  3. jesteś przeziębiony albo masz inną infekcję
  4. miałeś dzisiaj trening lub byłeś wyjątkowo aktywny

Glukometr cena – ile to kosztuje?

Glukometr możesz otrzymać…za darmo! Oczywiście pod pewnymi warunkami. Najprościej jest zdobyć glukometr w aptece. Farmaceuta wyda Ci darmowy egzemplarz pod warunkiem, że wypełnisz dokument przekazania i zobligujesz się do zakupu pasków dedykowanych do konkretnego modelu. Gdy wejdziesz na popularne portale aukcyjne albo ogłoszenia lokalne możesz znaleźć mnóstwo ofert kupna, w których cena glukometru może szokować. W zasadzie nie ma lepszych i gorszych glukometrów jeśli chodzi o czułość pomiaru. Glukometry różnią się dodatkowymi funkcjami, ergonomią, wygodą użytkowania i designem.

Glukometr to dopiero początek

Diabetelogia bardzo lubi się z technologią. Widać to szczególnie po rozwoju glukometrów – współczesne modele są już rozbudowanymi urządzeniami, które można łączyć z komputerem, parować ze smartwatchem, wiele z nich ma dedykowaną aplikację. Jeśli jesteś zainteresowany  nowoczesnymi rozwiązaniami w zakresie leczenia cukrzycą odwieźć portal Cukrzyca.pl, z którym swego czasu miałem okazję współpracować i testować ich aplikację z asystentem głoswym.

Czytaj również: Test asystenta głosowego Cukrzyca.pl – czy to się przydaje?

 

 

 

 

Podobne wpisy

Chcesz być na bieżąco? Dołącz do newslettera

Wszystkie treści przedstawione na arturrakowski.pl mają jedynie wartość informacyjną, edukacyjną i przedstawiają osobiste opinie autorów. Pod żadnym pozorem nie mogą zastąpić indywidualnej porady farmaceutycznej, lekarskiej, położniczej, psychologicznej, ani żadnej innej. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu i polityki prywatności.